Đề xuất thành lập cơ quan chống tham nhũng quốc gia

nhà nước quy định gia dự thảo

(HQ Online)- Góp ý về chế độ sở hữu đất đai, cơ chế thu hồi đất tại Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách góp ý về dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 diễn ra chiều ngày 13-3 tại Hà Nội, nhiều ý kiến đồng tình bỏ nội dung Nhà nước thu hồi đất để phục vụ mục tiêu kinh tế-xã hội.

Bỏ để tránh bị lợi dụng

Khoản 3 Điều 58 quy định: "Nhà nước thu hồi đất do tổ chức, cá nhân sử dụng có bồi thường theo quy định của pháp luật trong trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh hoặc vì lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và các dự án phát triển kinh tế - xã hội."

Ông Mai Xuân Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng, mặc dù dự thảo đã ghi rõ nhưng theo ông Hùng vẫn còn khe hở khiến những đối tượng có quyền lực có thể lợi dụng để thu hồi đất không phục vụ cho mục đích chung. Do đó ông Hùng đề nghị sửa đổi thành "Nhà nước thu hồi đất theo hình thức trưng mua trưng dụng và bỏ "các dự án phát triển kinh tế- xã hội".

Sau hơn hai tháng lấy ý kiến nhân dân về dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992, theo tổng hợp của Ban biên tập, nhiều ý kiến cũng cho rằng, nếu quy định trong Hiến pháp việc Nhà nước thu hồi đất để phục vụ mục tiêu kinh tế- xã hội rất dễ dẫn đến tùy tiện, lạm quyền, mâu thuẫn với việc bảo hộ quyền tài sản của người dân về đất đai. Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Trưởng Ban biên tập Phan Trung Lý, đây cũng là một ý kiến cần được tiếp tục nghiên cứu để có phương án hợp lý trình Quốc hội xem xét quyết định.

Cần lập Hội đồng Hiến pháp

Một điểm mới trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 là bổ sung ba thiết chế hiến định độc lập gồm: Hội đồng Hiến pháp, Hội đồng bầu cử quốc gia và Kiểm toán Nhà nước đã nhận được nhiều ý kiến của các đại biểu.

Đa số ý kiến tán thành với việc bổ sung ba cơ quan này vào Hiến pháp. Có ý kiến đề nghị thay Hội đồng Hiến pháp bằng chế định Tòa án Hiến pháp và có quyền phán quyết đối với những hành vi vi phạm Hiến pháp. Cùng có ý kiến đề nghị không cần thành lập Hội đồng bầu cử quốc gia mà nên có một tổ chức tương đương như Ban công tác đại biểu của Quốc hội để gọn nhẹ, có chất lượng, tránh cồng kềnh trong tổ chức bộ máy.

Đại biểu Phạm Xuân Thường, Phó trưởng Đoàn đại biểu chuyên trách Đoàn đại biểu Thái Bình cho rằng, không nên thành lập hai cơ quan Hội đồng Hiến pháp và Hội đồng bầu cử quốc gia mà Hội đồng Hiến pháp nên giao cho ngành Kiểm sát, từ đó Quốc hội sẽ không phải thành lập thêm một hội, nhằm gọn nhẹ bộ máy. "Việc không thành lập Hội đồng bầu cử quốc gia là bởi thực tế quá trình bầu cử từ trước tới nay vẫn diễn ra suôn sẻ và khi được thành lập, hội đồng này sẽ làm việc trong dịp diễn ra bầu cử còn thời gian chờ lần bầu cử tiếp theo là 5 năm thì cơ quan này làm những việc gì"- đại biểu Thường phân tích.

Tuy nhiên, không đồng tình với quan điểm này, đại biểu Trần Đình Nhã (Thừa Thiên Huế), Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh của Quốc hội cho rằng, đây là lần đầu tiên Quốc hội giám đặt mình dưới một cơ quan và việc thành lập Hội đồng Hiến pháp để giám sát, phát hiện những quy định trái với hiến pháp là đúng và rất cần thiết.

"Tại Điều 4 của dự thảo, Đảng cũng đặt hoạt động của Đảng chịu sự giám sát của nhân dân, vậy tại sao Quốc hội lại không thể chịu sự giám sát của một cơ quan nào đó bởi thực tế vẫn có những quy định tại luật do Quốc hội ban hành trái với Hiến pháp".

Đại biểu đề nghị, Hội đồng này khi phát hiện văn bản của bộ, ban ngành, thậm chí của Quốc hội... có biểu hiện vi phạm Hiến pháp có quyền đình chỉ không cho thi hành, sau đó sẽ có cơ chế xử lý, có thể giao cho Hội đồng này xử lý đối với những văn bản được ban ngành ở cấp địa phương, bộ, ban ngành, còn đối với văn bản luật thì yêu cầu Quốc hội biểu quyết, nếu 2/3 đại biểu tán thánh mới thi hành.

Về vấn đề này, quan điểm của Ban biên tập cho rằng, cùng với việc tiếp tục phát huy hiệu quả của cơ chế bảo vệ Hiến pháp hiện hành, để hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, việc Hiến pháp bổ sung các cơ quan hiến định độc lập là rất cần thiết.

Do 3 cơ quan này là những thiết chế hiến định mới nên Hiến pháp chỉ quy định một cách tổng quát, các vấn đề cụ thể về tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn, số lượng thành viên và nhiệm kỳ của thành viên do luật định.

Để tăng cường hơn nữa hoạt động của Nhà nước, đại biểu Trần Đình Nhã còn đề xuất bổ sung thêm cơ quan chống tham nhũng quốc gia. Đây là cơ quan độc lập, có quyền khởi tố điều tra thậm chí truy tố những vụ án tham nhũng phức tạp mà cơ quan điều tra hiện nay lúng túng. Khái niệm vụ án tham nhũng phức tạp có thể được định nghĩa là dính đến quan chức từ cấp vụ, cục trở lên hoặc có yếu tố nước ngoài.

Hội nghị sẽ tiếp tục diễn ra trong ngày mai 14-3.

Hồ Huệ

nhà nước dự thảo quy định gia